मराठी स्वाध्याय
आम्हांला हे समजले.
प्र. १.
खाली दिलेल्या प्रश्नांचे उत्तर त्याखाली दिलेल्या पर्यायांतून निवडा.
योग्य उत्तरासमोर ✔ अशी खूण करा.
(१) कविता वाचत असताना तुमच्या मनात कोणते भाव निर्माण झाले?
(अ) दुःख आणि निराशा
(आ) आनंद आणि प्रसन्नता
(इ) भय आणि चिंता
(ई) क्रोध आणि संताप
(२) ‘दिशादिशांना दरवळतो सुगंध वाऱ्यासंगे’ ही ओळ
बागेतील कोणते दृश्य दर्शवते?
(अ) बागेतील सुगंधित फुलांचा सुगंध वाऱ्यासोबत दूरवर पसरतो.
(आ) बागेतील सुगंधित फुलांच्या सुवासामुळे ऊर भरून येतो.
(इ) बागेतील सुगंधित फुलांमुळे बाग छान दिसते.
(ई) बागेतील सुगंधित फुलांमुळे आपले भान हरपून जाते.
(३) ‘उंच नारळीनाही इवल्या गवताचा अभिमान’ या ओळींचा अर्थ काय आहे?
(अ) बागेतील सर्व झाडांना आपला अभिमान असतो.
(आ) नारळीच्या झाडापासून आपण प्रेरणा घेतली पाहिजे.
(इ) नारळीचे झाड उंच असूनही त्याला छोट्याशा गवताचा अभिमान आहे.
(ई) नारळीचे झाड व गवत यांची तुलना केली आहे.
प्र. २.
कोण ते लिहा.
(अ) फुलांभोवती भिरभिरणारे –
उत्तर : भुंगे
(आ) छायेचे वरदान देणारा –
उत्तर : पिंपळ
(इ) सुगंध पसरवणारा –
उत्तर : वारा
(ई) झऱ्यातील पाण्याशी खेळणारी –
उत्तर : कमान
प्र. ३.
योग्य जोड्या लावा.
‘अ’ गट
(अ) पिवळा
(आ) उंच
(इ) घमघमणारा
(ई) काटेरी
‘ब’ गट
(१) नारळी
(२) गुलाब
(३) चाफा
(४) सुवास
उत्तर
(अ) पिवळा
→
चाफा
(आ) उंच
→
नारळी
(इ) घमघमणारा
→
सुवास
(ई) काटेरी
→
गुलाब
🤔
विचार करा व सांगा.
प्र. १.
‘काट्यामधली फुले हासुनी म्हणती काय आम्हांला दुःख आपुले मनात ठेवून
वाटा सौख्य जगाला’ वरील ओळींमधून आपल्याला कोणती शिकवण मिळते, ते सांगा.
काट्यामधली फुले हासुनी म्हणती काय आम्हांला दुःख आपुले मनात ठेवून वाटा सौख्य जगाला
उत्तर
गुलाबासारखी काही फुले काट्यांत उमलतात. त्यांना त्रास होत असला, तरी ती हसत राहतात आणि आपल्या सौंदर्याने व सुगंधाने इतरांना आनंद देतात. त्याचप्रमाणे आपणही आपल्या जीवनातील दुःख व अडचणींना धैर्याने सामोरे जावे. स्वतःच्या दुःखाचा विचार करत न बसता इतरांना आनंद, प्रेम आणि सुख द्यावे. या ओळींतून आपल्याला दुःखातही हसत राहून जगाला आनंद वाटावा, अशी शिकवण मिळते.
लिहिते होऊ या.
प्र. १.
बागेत फिरताना रूपेश व गुलाबाचे फूल यांमध्ये झालेल्या संवादाची कल्पना करा व लिहा.
उत्तर
रूपेश
किती सुंदर रंग आहे तुझा!
गुलाब
खरंच आवडला का तुला?
रूपेश
हो, खूपच! तुझा सुगंधही खूप छान आहे.
गुलाब
धन्यवाद! मी माझ्या सुगंधाने सर्वांना आनंद देतो.
रूपेश
पण तुझ्याजवळ इतके काटे का आहेत?
गुलाब
काटे असले तरी मी नेहमी हसत फुलतो.
रूपेश
मग तुला काट्यांचा त्रास होत नाही का?
गुलाब
होतो, पण दुःखातही आनंदी राहायला हवे.
रूपेश
तुझ्याकडून मला छान शिकवण मिळाली.
गुलाब
नेहमी आनंदी राहा आणि इतरांनाही आनंद द्या.
खेळू या शब्दांशी
प्र. १.
‘बाग’ या शब्दाशी संबंधित तुम्हांला सुचणारे शब्द रिकाम्या चौकटींमध्ये लिहून चौकट पूर्ण करा.
उत्तर
प्र. २.
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगून वाक्यांत उपयोग करा.
(अ) भान हरपून जाणे –
अर्थ : स्वतःला विसरून जाणे.
वाक्य : सुंदर बाग पाहून मी भान हरपून गेलो.
(आ) हेवा वाटणे –
अर्थ : मत्सर वाटणे.
वाक्य : मला त्याचा हेवा वाटला.