सगळ्या चिमण्या दूर गेल्या. त्यांना सिमेंटच्या घरात जागाच नव्हती.

शेतात धान्य जोमाने आले. चिमण्यांना तसेच इतर पक्ष्यांना अन्न मिळाले आणि राहायला जागाही मिळाली.

पक्षी नसतील तर निसर्गाचे संतुलन बिघडेल. पक्षी पर्यावरण संरक्षणाचा महत्त्वाचा घटक आहे. पक्षी पिकांवरील हानिकारक कीटक खातात, त्यामुळे शेतीचे रक्षण होते. तसेच ते झाडांच्या बिया पसरवतात, त्यामुळे नवीन झाडे उगवतात. पक्षी नसल्यास जंगले वाढणार नाहीत व पावसाचे प्रमाण घटेल. पक्ष्यांचा मंजूळ आवाजही ऐकू येणार नाही. म्हणून पक्ष्यांचे संरक्षण आणि जतन केले पाहिजे.

या वाक्यातून असे समजले की, चिमण्या पूर्णपणे नष्ट झालेल्या नाहीत. वाढत्या शहरीकरणामुळे त्या शहरांपासून दूर गेल्या आहेत. शहरांमध्ये प्रदूषण, सिमेंटच्या इमारतींची गर्दी आणि झाडांची कमतरता आहे. त्यामुळे चिमण्यांना घरटी बांधण्यासाठी सुरक्षित जागा आणि अन्न-पाणी मिळत नाही. म्हणून त्या झाडे, जंगले आणि पाणी असलेल्या ठिकाणी निघून गेल्या आहेत.

दिवसेंदिवस माणसाची हाव वाढायला लागली आहे. अधिक सोयी-सुविधांसाठी त्याने इमारती, रस्ते, पूल आणि उद्योग उभारले. हे करताना बेसुमार जंगलतोड केली व प्रदूषण वाढवले. शेतात रासायनिक खतांचा जास्त वापर केल्यामुळे पक्षी व प्राण्यांचे जीवन धोक्यात आले. अधिक विकासाच्या नादात माणूस स्वतःचे आणि निसर्गाचे नुकसान करीत आहे.

रस्त्याने जाताना जखमी चिमणी दिसली, तर मी काळजीपूर्वक तिच्याजवळ जाईन. मऊ कापडाने तिला अलगद उचलून सुरक्षित जागी नेईन. तिला पाणी व दाणे देईन. गंभीर दुखापत असल्यास मोठ्यांच्या मदतीने तिला पशुवैद्यांकडे घेऊन जाईन. ती पूर्णपणे बरी होईपर्यंत तिची काळजी घेईन.

खालीलप्रमाणे गटांमध्ये चर्चा करता येईल :